กำลังเตรียมเว็บ…
ข้ามไปเนื้อหาหลัก
ภาษาอังกฤษระดับ ม.1ม.1

กรรมวาจก (Passive Voice)

อ่านทำไม

กรรมวาจก (Passive Voice) คือรูปประโยคที่ «ผู้ถูกกระทำ» ขึ้นเป็นประธาน ใช้เมื่อเราไม่ได้อยากเน้นว่าใครเป็นคนทำ แต่เน้นว่าอะไรถูกทำเข้า รูปของมันคือ be + กริยาช่อง 3 จึงต้องรู้รูปของ be ตามกาล และจำกริยาช่อง 3 ให้ได้ เรื่องนี้เป็นเนื้อหาระดับ ม.1 ที่อยู่นอกหลักสูตร ป.6 — สนามสอบเข้าโรงเรียนแข่งขันสูงกับห้องพิเศษแตะบ้าง (แหล่งติวเตอร์ระบุว่า «ออกไม่เยอะ») จึงเขียนแบบปูพื้นให้เห็นโครงสร้างและแปลงประโยค Active เป็น Passive ได้ก่อน ส่วนรูปที่ซับซ้อนกว่านี้ค่อยไปเจอกันในมัธยมต้น

เรื่องย่อยที่ 1

โครงสร้าง Passive (be + กริยาช่อง 3)

องค์ความรู้

  • กรรมวาจก (passive voice) คือประโยคที่ประธานเป็น «ผู้ถูกกระทำ» ส่วนประโยคที่ประธานเป็น «ผู้ทำ» เรียกว่า กริยวาจก (active voice)
    • Active — Somsri cleans the room. (สมศรีทำความสะอาดห้อง)
    • Passive — The room is cleaned by Somsri. (ห้องถูกทำความสะอาดโดยสมศรี)
  • รูปของ passive คือ ประธาน + be + กริยาช่อง 3 (V3) โดยประธานจะเป็นคน สัตว์ หรือสิ่งของที่ถูกกระทำก็ได้
  • be ต้องเปลี่ยนรูปตามกาลและตามประธาน — นี่คือจุดที่ข้อสอบชอบวัด
    • Present Simple — am/is/are + V3: The room is cleaned every day. (ห้องนี้ถูกทำความสะอาดทุกวัน)
    • Present Continuous — am/is/are + being + V3: The road is being repaired now. (ถนนกำลังถูกซ่อมอยู่ตอนนี้)
    • Past Simple — was/were + V3: The cake was eaten last night. (เค้กถูกกินเมื่อคืน)
    • Future Simple — will be + V3: The letter will be sent tomorrow. (จดหมายจะถูกส่งพรุ่งนี้)
  • กริยาช่อง 3 ของกริยาปกติ คือรูปที่เติม -ed (clean → cleaned · finish → finished · use → used) ส่วน กริยาอปกติต้องจำ (eat → eaten · write → written · make → made · break → broken · take → taken · do → done · give → given · see → seen · build → built · sell → sold)
  • อยากบอก «ใครทำ» ก็เติม by + ผู้กระทำ ต่อท้ายกริยา — This picture was painted by my father. (ภาพนี้ถูกวาดโดยพ่อของฉัน) ถ้าไม่รู้ว่าใครทำ หรือไม่สำคัญว่าใครทำ ไม่ต้องใส่ by — My wallet was stolen. (กระเป๋าเงินของฉันถูกขโมย)
  • ประโยคปฏิเสธ ใส่ not หลัง be — The door is not locked. (ประตูไม่ได้ถูกล็อก) · ประโยคคำถาม ย้าย be ไปหน้าประธาน — Is the door locked? (ประตูถูกล็อกหรือเปล่า)
  • เราใช้ passive เมื่อ (1) ไม่รู้ว่าใครทำ (2) รู้ว่าใครทำแต่ไม่สำคัญเท่ากับผลที่เกิดขึ้น (3) อยากเน้นว่าอะไรถูกกระทำ จึงพบบ่อยในข่าว ประกาศ และคู่มือการใช้ของ

ตัวอย่างและวิธีคิด

  • The room ___ (clean) every day. → is cleaned — ประธาน The room เป็นเอกพจน์ จึงใช้ is + V3 ของ clean (ห้องนี้ถูกทำความสะอาดทุกวัน)
  • My birthday cake ___ (eat) before the party. → was eaten — เหตุการณ์จบไปแล้วในอดีต ใช้ was + V3 ของ eat (เค้กวันเกิดของฉันถูกกินไปก่อนงานเลี้ยง)
  • Thai ___ (speak) in many countries in Asia. → is spoken — speak เป็นกริยาอปกติ V3 คือ spoken (ภาษาไทยถูกพูดในหลายประเทศในเอเชีย)
  • This song ___ (write) by Kru Somsak. → was written — write V3 คือ written และมี by บอกผู้กระทำ (เพลงนี้ถูกแต่งโดยครูสมศักดิ์)
  • The new bridge ___ (build) next year. → will be built — อนาคตใช้ will be + V3 ของ build (สะพานใหม่จะถูกสร้างปีหน้า)

ภาพและไดอะแกรม

flowchart LR
    A["ประธาน<br/>ผู้ถูกกระทำ<br/>The room"] --> B["be<br/>is<br/>เปลี่ยนตามกาลและประธาน"]
    B --> C["กริยาช่อง 3<br/>cleaned"]
    C --> D["by + ผู้กระทำ<br/>by Somsri<br/>ใส่หรือไม่ใส่ก็ได้"]

คำบรรยายภาพ: แผนผังส่วนประกอบของประโยคกรรมวาจก เรียงจากประธานซึ่งเป็นผู้ถูกกระทำ ต่อไปที่กริยา be ที่เปลี่ยนรูปตามกาลและตามประธาน แล้วตามด้วยกริยาช่อง 3 และส่วน by ที่บอกผู้กระทำ ซึ่งจะละไว้เมื่อไม่รู้หรือไม่สำคัญว่าใครเป็นคนทำ

กาล ประโยค Active ประโยค Passive
Present Simple Somsri cleans the room. The room is cleaned by Somsri.
Present Continuous The workers are repairing the road. The road is being repaired by the workers.
Past Simple Mom cooked dinner. Dinner was cooked by Mom.
Future Simple They will build a new school. A new school will be built by them.

คำบรรยายภาพ: ตารางเทียบประโยคกริยวาจกกับกรรมวาจกในสี่กาล ทั้งสี่คู่ใช้ความหมายเดียวกัน ต่างกันแค่ตำแหน่งว่าเน้น «ใครทำ» หรือ «อะไรถูกทำ» โดยฝั่งกรรมวาจกมีกริยา be รูปตามกาลของประโยคเดิม แล้วตามด้วยกริยาช่อง 3

เรื่องย่อยที่ 2

การเปลี่ยนประโยค Active เป็น Passive

องค์ความรู้

  • การแปลงประโยค Active เป็น Passive ทำได้ 4 ขั้น
    1. เอา กรรม ของประโยค Active มาเป็น ประธาน ของประโยค Passive
    2. เลือกกริยา be ให้ตรงกับ กาล ของประโยคเดิม และตรงกับ ประธานใหม่
    3. เปลี่ยนกริยาหลักเป็น กริยาช่อง 3
    4. ถ้าจะบอกผู้กระทำ เติม by + ผู้กระทำ ไว้หลังกริยา ส่วนขยายเวลากับสถานที่คงไว้เหมือนเดิม
  • ถ้าผู้กระทำเป็นสรรพนาม ต้องเปลี่ยนเป็น รูปกรรม ก่อนวางหลัง by — I → me · we → us · you → you · he → him · she → her · they → them (She helps me. → I am helped by her.)
  • ถ้าผู้กระทำเดิมเป็น someone · people · they และไม่สำคัญว่าใครทำ ให้ ละ by ทิ้ง — Someone stole my bike. → My bike was stolen. (จักรยานของฉันถูกขโมย)
  • กาลของประโยค Passive ต้องเหมือนกาลของประโยค Active เดิม แปลงแค่ «ใครขึ้นหน้า» กับ «รูปกริยา» เท่านั้น ไม่ใช่เปลี่ยนกาลตามใจ
  • กริยาที่มีกรรมเท่านั้นจึงทำ passive ได้ ส่วนกริยาที่ไม่มีกรรม (sleep · go · arrive · come · happen) ทำ passive ไม่ได้เลย

ตัวอย่างและวิธีคิด

  • Somsri cleans the room every day. → The room is cleaned by Somsri every day. — กรรมคือ the room ขึ้นเป็นประธาน · Present Simple ใช้ is · clean เป็น cleaned · ส่วนขยาย every day คงไว้ (ห้องนี้ถูกทำความสะอาดโดยสมศรีทุกวัน)
  • The teacher corrected our homework. → Our homework was corrected by the teacher. — อดีตใช้ was และ correct เป็น corrected (การบ้านของเราถูกตรวจโดยครู)
  • They will open the new library next month. → The new library will be opened next month. — อนาคตใช้ will be + opened และละ by them ได้เพราะไม่สำคัญว่าใครเปิด (ห้องสมุดใหม่จะถูกเปิดเดือนหน้า)
  • She helps me. → I am helped by her. — กรรม me ขึ้นเป็นประธานจึงเปลี่ยนรูปเป็น I · she หลัง by เปลี่ยนเป็น her (ฉันได้รับความช่วยเหลือจากเธอ)
  • The workers are painting the wall. → The wall is being painted by the workers. — Present Continuous ใช้ is being + painted (กำแพงกำลังถูกทาสีโดยคนงาน)

ภาพและไดอะแกรม

flowchart TD
    A["ประโยค Active<br/>Somsri cleans the room."] --> B["ขั้น 1 · เอากรรม the room ขึ้นเป็นประธาน"]
    B --> C["ขั้น 2 · เลือก be ให้ตรงกาลและประธาน<br/>Present Simple + ประธานเอกพจน์ → is"]
    C --> D["ขั้น 3 · เปลี่ยนกริยาหลักเป็นกริยาช่อง 3<br/>clean → cleaned"]
    D --> E["ขั้น 4 · เติม by + ผู้กระทำ ถ้าต้องการ<br/>by Somsri"]
    E --> F["The room is cleaned by Somsri."]

คำบรรยายภาพ: แผนผังสี่ขั้นตอนการเปลี่ยนประโยคกริยวาจกเป็นกรรมวาจก เริ่มจากยกกรรมของประโยคเดิมขึ้นเป็นประธาน เลือกกริยา be ให้ตรงกับกาลและประธานใหม่ เปลี่ยนกริยาหลักเป็นกริยาช่อง 3 แล้วเติมส่วน by ที่บอกผู้กระทำถ้าจำเป็น จึงได้ประโยคใหม่ที่ความหมายเดิมแต่เน้นผู้ถูกกระทำ

ขั้น Active: Somsri cleans the room. คำอธิบาย
1 · ยกกรรมขึ้นเป็นประธาน The room the room เดิมเป็นกรรม ตอนนี้เป็นประธาน
2 · เลือก be is Present Simple + ประธานเอกพจน์
3 · กริยาเป็นช่อง 3 cleaned clean → cleaned
4 · เติม by (ถ้าต้องการ) by Somsri บอกว่าใครทำ ถ้าไม่รู้ให้ละไว้

คำบรรยายภาพ: ตารางแสดงการแปลงประโยคทีละขั้นจาก Somsri cleans the room. เป็น The room is cleaned by Somsri. โดยยกกรรมขึ้นเป็นประธาน เลือกกริยา be ให้ตรงกับกาลและประธาน เปลี่ยนกริยาหลักเป็นกริยาช่อง 3 และเติมส่วน by ถ้าต้องการบอกผู้กระทำ

ข้อควรระวัง

  • กริยาช่อง 3 ไม่ใช่กริยาช่อง 2 — ❌ The window was broke. → ✅ The window was broken. กริยาช่อง 2 ใช้กับประโยค Active เท่านั้น
  • be ต้องตรงกับประธานใหม่ ไม่ใช่ผู้กระทำ — ประธานใหม่คือกรรมเดิม ❌ The letters was sent by Somsak. → ✅ The letters were sent by Somsak.
  • กริยาที่ไม่มีกรรมทำ passive ไม่ได้ — ❌ I was slept. · ❌ He was arrived. คำว่า sleep · arrive · go · happen ไม่มีกรรม จึงไม่มีรูป passive
  • ห้ามใช้ do/does/did ในประโยค passive — ❌ The room does cleaned. → ✅ The room is cleaned. กริยาช่วยของ passive คือ be เท่านั้น
  • หลัง by ต้องเป็นรูปกรรมของสรรพนาม — ❌ by I · by she → ✅ by me · by her
  • อย่าใส่ by เมื่อไม่รู้หรือไม่สำคัญว่าใครทำ — My wallet was stolen. ดีกว่า My wallet was stolen by someone. และต้องรักษากาลของประโยคเดิมไว้ให้ตรง ไม่เผลอเปลี่ยนเป็นกาลอื่น

แหล่งอ้างอิงและตัวชี้วัด

  • ขอบเขตสอบ: ../_ref/ขอบเขตสอบเข้า-ม1/ลิสต์เนื้อหา/ภาษาอังกฤษ.csv (ลำดับ 33–34)
  • ขอบเขตและหลักฐานรายเรื่อง: ../_ref/ขอบเขตสอบเข้า-ม1/ไทย-สังคม-อังกฤษ.md §3 — ตาราง «Passive Voice | ม.ต้น | ปรากฏ (ออกไม่เยอะ) | CT-EN · HS-EN» และ §3.3 «รู้ทันข้อสอบ» ที่ CT-EN ย้ำว่าข้อสอบไม่ได้เน้น Grammar ม.ต้นที่ซับซ้อนทั้งหมด
  • ตัวชี้วัด ป.6: — (กรรมวาจกเป็นเนื้อหาระดับ ม.1 ตามลิสต์ขอบเขตสอบ ไม่มีตัวชี้วัด ป.6 รองรับ — ดู ../_ref/p6-indicators.md)
  • ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาต่างประเทศ ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (สพฐ.) — https://drive.google.com/open?id=0B9t56k6dmUe5a1l3eVFpUFpmM0U (สืบค้น 10 ต.ค. 2569)
  • หน้า hub รวมลิงก์เอกสารหลักสูตรทางการ สพฐ. — https://academic.obec.go.th/web/news/view/75
  • เรื่องที่เกี่ยวข้อง: กาลและรูปกริยา en-tense.md · ชนิดของคำ (คำกริยา) en-pos.md

อ่านสรุปเนื้อหาหัวข้อนี้ครบแล้ว

พร้อมลองทำโจทย์เพื่อประเมินความเข้าใจและสะสมเหรียญรางวัลแล้วหรือยัง?