กริยาวลี (Phrasal Verbs)

องค์ความรู้

• กริยาวลี (Phrasal Verb) = กริยา + คำเล็ก (ซึ่งเป็นคำบุพบทหรือคำกริยาวิเศษณ์) แล้วได้ ความหมายใหม่ ที่ไม่ใช่ความหมายของคำเดิมทั้งสองคำรวมกัน — get up = ตื่นนอน · find out = รู้ความจริง · give up = เลิก
• แยกได้ 2 แบบตามการวางกรรม
  • แยกได้ (separable) คำเล็กย้ายไปหลังกรรมได้ — turn off the TV. = turn the TV off. · put on your hat. = put your hat on.
    • ถ้ากรรมเป็นสรรพนาม (it · them · him · her) ต้องวางไว้ «กลาง» เท่านั้น — turn it off. ✓ · turn off it. ✗ · put them on. ✓
  • แยกไม่ได้ (inseparable) กริยากับคำเล็กต้องอยู่ติดกัน — look after the baby. · look after him. (ไม่ใช่ look him after)
• กริยาวลีที่พบบ่อยและต้องรู้จัก
  • กิจวัตรประจำวัน — get up (ตื่นนอน) · wake up (ตื่น) · go out (ออกไปข้างนอก) · come back (กลับมา)
  • การดูแลและหา — look for (หา) · look after (ดูแล) · pick up (เก็บขึ้น · ไปรับ)
  • เครื่องใช้ไฟฟ้าและเสื้อผ้า — turn on (เปิด) · turn off (ปิด) · put on (สวมใส่) · take off (ถอด · ถอดออก)
  • อื่น ๆ ที่เจอบ่อย — find out (รู้ความจริง · ค้นพบ) · give up (เลิก · ยอมแพ้) · run out of (หมด) · get on (ขึ้นรถประจำทาง) · get off (ลงจากรถ)
• การเติมรูปกริยา เติม -s · -ed · -ing ที่ กริยาหลัก เท่านั้น คำเล็กไม่เปลี่ยนรูป — He turns off the light. · She turned off the light. · ไม่ใช่ turns offs หรือ turned offed
• เปลี่ยนคำเล็ก ความหมายเปลี่ยนทันที — look at (ดู) ≠ look for (หา) ≠ look after (ดูแล) ≠ look up (ค้นคำในพจนานุกรม)
• วิธีเดาความหมายในบทอ่าน — อย่าแปลคำต่อคำ ให้ดูว่าประโยคทั้งประโยคพูดถึงเรื่องอะไร แล้วเลือกความหมายที่ทำให้ประโยคสมเหตุสมผล (ทักษะนี้เชื่อมกับ en-context.md)

ตัวอย่างและวิธีคิด

• Please ___ off the TV before you go out. → turn — turn off = ปิด (กรุณาปิดทีวีก่อนออกไปข้างนอก)
• I don't know where my pen is. Can you help me look ___ it? → for — look for = หา
• เรียงคำให้เป็นประโยค: «off / it / turn» → Turn it off. — เมื่อกรรมเป็นสรรพนาม ต้องวางไว้กลางระหว่างกริยากับคำเล็ก
• «My sister looks after our dog every morning.» แปลว่า → พี่สาวของฉันดูแลสุนัขของเรา — ไม่ได้แปลว่า «มองหลัง» เพราะเป็นความหมายใหม่ของกริยาวลี
• «He gave up smoking last year.» → give up แปลว่าเลิก (เขาเลิกสูบบุหรี่เมื่อปีที่แล้ว)
• «We have run out of milk.» → run out of แปลว่าหมด (นมของเราหมดแล้ว)

ภาพและไดอะแกรม

กริยาวลี	ความหมาย	ตัวอย่างประโยค
get up	ตื่นนอน	I get up at six every day.
wake up	ตื่น	The noise woke me up.
look for	หา	She is looking for her keys.
look after	ดูแล	He looks after his little brother.
turn on / turn off	เปิด / ปิด	Please turn off the light.
put on / take off	สวมใส่ / ถอด	Put on your shoes. · Take off your hat.
pick up	เก็บขึ้น · ไปรับ	I pick up my sister at school.
find out	รู้ความจริง · ค้นพบ	I found out the answer.
give up	เลิก · ยอมแพ้	Don't give up. Try again.
run out of	หมด	We ran out of water.

คำบรรยายภาพ: ตารางรวมกริยาวลีที่พบบ่อยในข้อสอบเข้า ม.1 พร้อมความหมายภาษาไทยและประโยคตัวอย่าง สังเกตว่ากริยาวลีหลายคำมีความหมายใหม่ที่ไม่ตรงกับความหมายของกริยาเดิม เช่น get up แปลว่าตื่นนอน และ look after แปลว่าดูแล