ค่าเฉลี่ยเลขคณิต
องค์ความรู้
- ค่าเฉลี่ยเลขคณิต (หรือค่าเฉลี่ย) คือค่าที่ได้จากการนำข้อมูลทุกค่ามารวมกัน แล้วหารด้วยจำนวนข้อมูล ใช้สัญลักษณ์ (อ่านว่า เอกซ์บาร์)
- สูตรคือ
- เขียนกลับได้อีก 2 แบบที่ใช้บ่อยมากในการแก้โจทย์ — ผลรวม ค่าเฉลี่ย จำนวนข้อมูล และ จำนวนข้อมูล ผลรวม ค่าเฉลี่ย
- ค่าเฉลี่ยต้องอยู่ระหว่างค่าที่น้อยที่สุดกับค่าที่มากที่สุดเสมอ ถ้าคำนวณแล้วได้ค่าออกนอกช่วงนี้ แปลว่าบวกหรือนับจำนวนผิด
- ค่าเฉลี่ย ไม่จำเป็นต้องเป็นจำนวนเต็ม และ ไม่จำเป็นต้องเป็นค่าที่มีอยู่ในข้อมูล เช่น ค่าเฉลี่ย ทั้งที่ข้อมูลเป็น กับ
- ถ้าข้อมูลซ้ำหลายครั้งและโจทย์ให้มาเป็นตารางความถี่ ใช้
- ถ้าเพิ่มข้อมูลใหม่ที่มีค่าเท่ากับค่าเฉลี่ยเดิมพอดี ค่าเฉลี่ยจะไม่เปลี่ยน
- ใช้จริงในชีวิตประจำวัน — เกรดเฉลี่ย · ราคาเฉลี่ยต่อชิ้น · ระยะเวลาเดินทางเฉลี่ย
ตัวอย่างและวิธีคิด
- ข้อมูล — ผลรวม · จำนวนข้อมูล จึงได้
- จากตารางความถี่: คะแนน 10 มี 3 คน · คะแนน 8 มี 2 คน · คะแนน 5 มี 1 คน — ผลรวม · จำนวนนักเรียน · คะแนน
- คะแนนสอบ 5 วิชาเป็น — ผลรวม · คะแนน
- เพิ่มค่าที่เท่ากับค่าเฉลี่ย — ข้อมูล มีค่าเฉลี่ย · ถ้าเพิ่มอีกหนึ่งค่าเป็น จะได้ ค่าเฉลี่ยเท่าเดิม
- ตรวจความสมเหตุสมผล — ค่าเฉลี่ยที่ได้ต้องอยู่ระหว่างค่าต่ำสุดกับค่าสูงสุดของข้อมูล ถ้าข้อมูลต่ำสุด สูงสุด แต่คำนวณได้ ให้ย้อนกลับไปตรวจผลรวมทันที
ภาพและไดอะแกรม
flowchart TD
A["โจทย์ให้ข้อมูลเป็นชุด"] --> B["บวกข้อมูลทุกค่าเข้าด้วยกัน"]
A --> C["นับจำนวนข้อมูล"]
B --> D["ผลรวม หาร จำนวนข้อมูล"]
C --> D
D --> E["ได้ค่าเฉลี่ย<br/>อาจเป็นทศนิยมได้"]
E --> F["ตรวจว่าอยู่ระหว่างค่าต่ำสุดกับค่าสูงสุด"]
G["โจทย์ให้ตารางความถี่"] --> H["คูณค่า กับ ความถี่ แล้วบวกรวม"]
H --> I["หารผลรวมของความถี่"]
คำบรรยายภาพ: แผนผังการหาค่าเฉลี่ยเลขคณิต ถ้าข้อมูลเป็นชุดตัวเลขให้บวกทุกค่าแล้วหารด้วยจำนวนข้อมูล ถ้าข้อมูลมาเป็นตารางความถี่ให้คูณค่าแต่ละค่ากับความถี่ของมัน บวกกันทั้งหมดแล้วหารด้วยผลรวมของความถี่ และทุกครั้งต้องตรวจว่าค่าเฉลี่ยที่ได้อยู่ระหว่างค่าต่ำสุดกับค่าสูงสุดของข้อมูล