เรื่องย่อยที่ 1
พุทธประวัติตั้งแต่ประสูติจนถึงปรินิพพาน
องค์ความรู้
- พุทธประวัติ คือเรื่องราวชีวิตของพระพุทธเจ้า (เจ้าชายสิทธัตถะ) ตั้งแต่ประสูติจนปรินิพพาน
- ประสูติ — ณ สวนลุมพินี เมืองกบิลพัสดุ์ แคว้นสักกะ · พระนามเดิม เจ้าชายสิทธัตถะ · พระบิดาคือ พระเจ้าสุทโธทนะ พระมารดาคือ พระนางสิริมหามายา ซึ่งสิ้นพระชนม์หลังประสูติ วัน จึงมี พระนางมหาปชาบดีโคตมี เลี้ยงดู · วันประสูติตรงกับวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6
- ตรัสรู้ — เมื่อพระชนมายุ พรรษา ใต้ต้นโพธิ์ริมฝั่งแม่น้ำเนรัญชรา หลังจากบำเพ็ญเพียรด้วยความอดทนจนพบ ทางสายกลาง
- ปฐมเทศนา — ทรงแสดง ธัมมจักกัปปวัตนสูตร ณ ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน แขวงเมืองพาราณสี แก่ ปัญจวัคคีย์ โดย พระอัญญาโกณฑัญญะ เป็นรูปแรกที่ได้ดวงตาเห็นธรรมและบวชเป็นพระสงฆ์รูปแรก — วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8
- ปลงอายุสังขาร — ทรงปลงอายุสังขารที่ ปาวาลเจดีย์ เมืองเวสาลี ก่อนปรินิพพาน 3 เดือน
- ปรินิพพาน — ณ สาลวโนทยาน เมืองกุสินารา เมื่อพระชนมายุ พรรษา — วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6
- สังเวชนียสถาน 4 คือสถานที่ที่พุทธศาสนิกชนควรไปกราบไหว้เพื่อระลึกถึงพระพุทธเจ้า
| สังเวชนียสถาน | เหตุการณ์ | สถานที่ตั้ง |
|---|---|---|
| 1. ลุมพินีวัน | ประสูติ | เมืองกบิลพัสดุ์ แคว้นสักกะ |
| 2. พุทธคยา | ตรัสรู้ | ตำบลอุรุเวลาเสนานิคม ริมแม่น้ำเนรัญชรา |
| 3. ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน (สารนาถ) | ปฐมเทศนา | แขวงเมืองพาราณสี |
| 4. กุสินารา | ปรินิพพาน | สาลวโนทยาน เมืองกุสินารา |
- จำง่าย ๆ ว่า 4 แห่ง = «ประสูติ · ตรัสรู้ · สอน · ดับ»
ตัวอย่างและวิธีคิด
- วันวิสาขบูชาระลึกถึงเหตุการณ์ใด — วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 ซึ่งรวม 3 เหตุการณ์ คือประสูติ ตรัสรู้ และปรินิพพาน
- วันอาสาฬหบูชาระลึกถึงเหตุการณ์ใด — พระพุทธเจ้าทรงแสดงปฐมเทศนาแก่ปัญจวัคคีย์ เป็นวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8 และเป็นวันแรกที่พระรัตนตรัยครบ 3 เพราะมีพระสงฆ์รูปแรก
- ถ้าต้องการไปกราบสังเวชนียสถานที่ตรงกับเหตุการณ์ «ตรัสรู้» ต้องไปที่ใด — พุทธคยา · ส่วนปฐมเทศนาอยู่ที่ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน (สารนาถ) คนละแห่งกัน
- เรียงลำดับเหตุการณ์ให้ถูกต้อง — ประสูติ → ตรัสรู้ → ปฐมเทศนา → ปรินิพพาน โดยการปลงอายุสังขารเกิดก่อนปรินิพพาน 3 เดือน
ภาพและไดอะแกรม
timeline
title พุทธประวัติโดยสรุป
ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 : ประสูติที่สวนลุมพินี ทรงพระนามเจ้าชายสิทธัตถะ
พระชนมายุ 35 พรรษา : ตรัสรู้ใต้ต้นโพธิ์ ริมฝั่งแม่น้ำเนรัญชรา
ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8 : ปฐมเทศนาแก่ปัญจวัคคีย์ ณ ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน
ก่อนปรินิพพาน 3 เดือน : ปลงอายุสังขารที่ปาวาลเจดีย์ เมืองเวสาลี
พระชนมายุ 80 พรรษา : ปรินิพพานที่สาลวโนทยาน เมืองกุสินารา
คำบรรยายภาพ: เส้นเวลาสรุปพุทธประวัติ เรียงจากบนลงล่าง เริ่มด้วยการประสูติที่สวนลุมพินีในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 ต่อด้วยการตรัสรู้เมื่อพระชนมายุ 35 พรรษา ริมฝั่งแม่น้ำเนรัญชรา การแสดงปฐมเทศนาแก่ปัญจวัคคีย์ในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8 การปลงอายุสังขารที่ปาวาลเจดีย์ก่อนปรินิพพาน 3 เดือน และการปรินิพพานที่เมืองกุสินาราเมื่อพระชนมายุ 80 พรรษา